Erfgoeddag 2026 over 'humor' met bijzondere expositie als eerbetoon aan cartoonist en politiek tekenaar GAL (★★★★☆)

OVERIJSE - Iemand als Gerard Alsteens (85), beter bekend als GAL, kan niet genoeg gevierd worden. De man timmert sinds mensenheugenis als geen ander aan de weg van de Belgische politieke cartoonisten. Vooral tijdschriften als De Nieuwe en niet in het minst Knack droegen zijn meesterlijk oeuvre uit.

In CC Den Blank loopt nog tot 3 mei een overzichtstentoonstelling van de man. Aanleiding deze keer: de nakende Erfgoeddag die dit jaar 'Humor' als thema draagt.

In 2019 kende de Vrije Universiteit Brussel hem een eredoctoraat toe en een jaar later volgde de lustrumtentoonstelling '60 jaar GAL' in het sanatorium in Tombeek. In 2021 was er al de tentoonstelling AL GAL in Mechelen en In 2023 volgde 'GAL Total' , een grootse GAL-retrospectieve in Schaarbeek waar hij ook ereburger werd.

En nu is er nog tot en met zondag 3 mei 'De wereld van GAL - meer dan een cartoon', in CC Den Blank. GAL bleef in the picture. En terecht. Ook nu weer hangt in Den Blank een selectie uit zijn enorme oeuvre. En dat zijn niet alleen de overbekende cartoons maar ook meer ruimtelijk werk als de innemende karikaturen op tal van wijnflessen die uitvoerig worden belicht in Overijse. 'Ik hou ervan bestaande vormen om te vormen tot nog iets anders. Ik draai voorwerpen in alle richtingen om de vormen te analyseren. En ik heb al pakken papier beklad om mijn verbeelding te stimuleren en in de klodders de basis te ontwaren voor een werk. Dat is mijn plezier', zei GAL in een van de talrijke interviews.

Tekening

'Ik heb geen vaste stijl en wil dat ook zo houden', tekende het Brusselse blad BRUZZ drie jaar geleden op toen Schaarbeek hem uitvoerig vierde. 'Ik teken ook surrealistisch, expressionistisch, abstract minimalistisch en maximalistisch, maar inderdaad ook redelijk realistisch. Collega Zaza heeft weleens gezegd dat je niet moet kunnen tekenen voor maatschappijkritische tekeningen. Je hebt ook tekenaars met een immens talent, zoals R.O. Blechman of Saul Steinberg, die op een heel eenvoudige manier tekenen, maar met een meesterlijke inventiviteit en sprankelende ideeën. Maar ik neig eerder naar mijn goede vriend Lectrr van De Standaard, die ooit zei dat mensen veel te weinig tekenen. Ik hou wel van mensen met vakkennis. Ik heb jarenlang lessen grafiek en waarnemingstekenen gegeven, en ik heb zelf een opleiding schilderkunst gehad voor ik aan Sint-Lukas vrije grafiek ging doen. Ik teken heel graag, en de inhoud moet ook versterkt worden door de tekening die ik maak. Ik wil iets hebben aan een tekening, en op meerdere facetten van die inhoud ingaan. Soms steek ik daarom misschien zelfs wat veel vlees in de worst en hebben mensen niet altijd alles begrepen'.

Op 22 augustus 2004 werd Munchs schilderij 'De Schreeuw' gestolen uit het Munchmuseum in Oslo. GAL contrasteert dit nieuws met iets dat véél luidere schreeuw verreist, namelijk de smeltende poolkappen. Op 31 augustus 2006 werd 'De Schreeuw' teruggevonden.

De expositie in Overijse is eerder bescheiden van opzet al wordt evenwel een gedegen vertegenwoordiging van zijn kunnen geëtaleerd. En dat is geen kattenpis. Als geen ander wurmde GAL zich jarenlang door de politieke actualiteit, wereldnieuws, oorlogen en sociale mistoestanden. Hij verbaast je telkens met zijn ongebreidelde fantasie, over zijn scherpe penselen en potloden, over zijn tekenkunst, vaak enigszins ondergeschikt omdat de boodschap, de 'tik' op de vingers van de toeschouwer zo raak is en ondubbelzinnig. Kortom, we hebben maar één boodschap: ga kijken naar smans werk en laat je onderdompelen in een stuk al dan niet actuele geschiedenis. Eén pennentrek van de grootmeester zegt bovendien vaak meer dan duizend woorden.

Amerikaanse president Jimmy Carter als marionet in de macht van allerhande multinationals.

PROGRAMMA Erfgoeddag - zondag 26 april 'De wereld van GAL - Meer dan een cartoon'

in CC Den Blank

Tentoonstelling doorlopend

Deze tentoonstelling brengt een uitgebreid overzicht van het werk van Gerard Alsteens, beter bekend als GAL. Ontdek hoe zijn scherpe politieke satire en verfijnde schilderkunst samenkomen in beelden die tegelijk esthetisch sterk en inhoudelijk confronterend zijn. Deze tentoonstelling is bovendien bijzonder voor de regio: GAL groeide op in een familie van druiventelers in Overijse. De expo brengt zijn indrukwekkende carrière en zijn lokale wortels samen.

Documentaire : 10 jaar #je suis charlie - Isabel Junius - 14u Schouwburg

Welke impact had de aanslag op Charlie Hebdo op het werk van cartoonisten?

10 jaar na de aanslag op de redactie van het satirische blad Charlie Hebdo blikken Belgische en internationale cartoonisten terug op de evolutie van het voorbije decennium: hoe is hun werk veranderd? Staat de vrije meningsuiting onder druk? Kunnen ze hun werk nog in alle onafhankelijkheid uitvoeren? . Met onder meer Kamagurka, Lectrr, Marec en GAL.

Panelgesprek : 'De grenzen van humor' -14u50 Schouwburg

Moderator Roel Daenen (voormalig hoofdredacteur van Stripgids; auteur van het boek Het is maar om te lachen. Hoe cartoonisten de wereld veranderen) praat met GAL, documentairemaakster Isabel Junius en journalist Joël De Ceulaer

In samenwerking met

GAL en Anant Alsteens , CAVA (Centrum voor Academische en Vrijzinnige Archieven) https://cavavub.be/ , VUB, Masereelfonds