CuLt '26 (SMO) overtreft zichzelf met 'Het bezoek van de oude dame' (★★★★★)

JEZUS-EIK/OVERIJSE - Het voorbije weekend heerste De CuLt weerom over GC De Bosuil met drie voorstellingen van de wervelende parabel 'Het bezoek van de oude dame' van Friedrich Dürrenmatt (1921-1990) over macht en geld en boordevol theatertruuks van de bovenste plank. Woord, dans, muziek en alles daar tussenin verpletterden het publiek zoals nooit tevoren. 'Het bezoek' uit 1956 bleek bovendien brandend actueel.

Een en ander draait omheen ene Claire Zachanassian die in ruil voor het herstel van het onrecht dat haar vroeger in het dorp Güllen is aangedaan. Zij kijkt uit naar de dood van Alfred Jill, haar jeugdliefde. Hij verwekte een kind bij haar en liet haar door middel van valse getuigenissen aan haar lot over. Claire kwam daarna in de prostitutie terecht. Ze keerde terug als steenrijke vrouw met zo'n 5 miljard voor de inwoners van Güllen dat intussen straatarm was geworden. De bevolking bedankt echter in eerste instantie voor het nobele gebaar. Gaandeweg zien we hoe de dorpelingen toch door de knieën gaan en capituleren voor het geld. Via een volksstemming wordt unaniem voor de 5 miljard gekozen en voor de dood van Jill 'niet omwille van het geld, maar omwille van de gerechtigheid' en de man wordt meteen ter dood gebracht.

Kwaliteit

'Het bezoek van de oude dame' ademt een na-oorlogs klimaat uit. Het werd dan ook amper tien jaar na WO II door Dürrenmatt geschreven. Het erg succesvolle toneelwerk werd reeds in 101 versies op de planken gebracht. Met de oorspronkelijke bezetting van bijna 20 spelers maar ook al met 'maar' twee acteurs die in de huid van alle personages kropen. Bij De CuLt moeten we het in eerste instantie over de kwaliteit dan wel over de kwantiteit hebben. Je kreeg hoe dan ook waar voor je geld want de bühne van De Bosuil wemelde van de personages en bood bovendien nog plek aan een vijfkoppige band. Je voelt het al aankomen: alles was live en wel en bezorgde je meermaals kippenvel en een verbazende open mond. Er werd vanop de tribune gegild, geroepen, geklapt en onbewogen toegekeken: hier ontsproot ongezien theater. We hadden, gezien de geschiedenis van het schoolgezelschap niet anders verwacht, en toch werden we nog maar eens uit onze zetel geblazen en bij de hand genomen in de soms hilarische wereld die 'Het bezoek' voor onze ogen openbaarde. De betoverende Claire Zachanassian werd al even feeëriek neergezet door Lili Laurent die niet enkel haar personage doordacht kon vorm geven maar ook over een verbluffende zangstem beschikte. Het tilde 'Het bezoek' meteen op tot duizelingwekkende hoogte en deed ons na de voorstelling meteen aan de betrokkene vragen waarom ze in deze schoolversie verzeild was geraakt en niet op een of ander groot binnen- of buitenlands podium in de theater- of musicalwereld. Ook Lars Van der Elst als Alfred Jill groeide in de voorstelling uit tot een memorabel hoofdpersonage terwijl Oona Guns een raak gecaste burgemeester gestalte gaf.

Vuurwerk

Enkel zij hier in de spotlights zetten zou oneerbiedig zijn tegenover de algehele cast van deze CuLt want die was op zijn minst uit supergoed hout gesneden ook al piepte soms wat onervarenheid om de hoek qua zegging en stem. Dat kon evenwel enkel door ingewijden worden waargenomen. Het werd vooral een niet te missen vuurwerk van erg aantrekkelijke choreo, mime en expressie en dat alles in een niet te versmaden ritme en met volle overgave gebracht. Ook grime, kostumering, rekwisieten, licht,... trokken een sierlijke lint over deze wondermooie productie die bij velen nog lang bleef nazinderen. Het werd letterlijk een schoolvoorbeeld van hoe je een frisse groep laatstejaars tot grote hoogte kan brengen in een theaterverhaal waar zij allen honderd procent in geloofden en opgingen. Dit was van een spreekwoordelijke grote klasse in al zijn onderdelen. SMO kan hier prat op gaan.

(Foto's © Michel Van Mullem)

'Het bezoek van de oude dame' van Friedrich Dürrenmatt (1921-1990) door De CuLt (SMO, Overijse), gezien op zondag 1 maart 2026 in GC De Bosuil, Jezus-Eik.